به مناسبت اول اردیبهشت (هفته آخر آوریل)، که به عنوان هفته جهانی #واکسیناسیون نام‌گذاری شده است، دکتر #احسان_مصطفوی ، رئیس انستیتو پاستور ایران، در گفت‌وگویی اختصاصی با روابط عمومی #فرهنگستان_علوم_پزشکی کشور بر اهمیت واکسن، نقش آن در سلامت عمومی و ضرورت ارتقای پوشش واکسیناسیون به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه تأکید کرد.
وی افزود: واکسـن یک فرآورده زیستی است که با ایجاد ایمنی اکتسابی، از بروز انواع بیماری‌های عفونی جلوگیری می‌کند و امروزه واکسن‌ها در برابر حداقل ۲۵ بیماری عفونی نقش محافظتی دارند و از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری و کنترل بیماری‌های واگیر در سطح جهان محسوب می‌شوند.
رئیس انستیتو پاستور ایران تصریح کرد: هفته جهانی واکسیناسیون فرصتی است برای افزایش آگاهی عمومی و برنامه‌ریزی جهت ارتقای پوشش واکسیناسیون، خصوصاً در کشورهایی که به دلیل شرایط فرهنگی و اقتصادی ضعیف‌تر هستند، بیش از دیگران در معرض خطر ناکافی بودن پوشش واکسن قرار دارند.
دکتر مصطفوی ادامه داد: اولین واکسن در جهان توسط ادوارد جنر علیه آبله انسانی کشف شد؛ اقدامی تاریخی که نهایتاً به ریشه‌کنی کامل آبله در جهان انجامید و پس از او دانشمندانی مانند لویی پاستور با کشف واکسن‌هایی همچون وبای مرغی، سیاه‌زخم و هاری انسانی مسیر پیشرفت علم واکسن‌سازی را گسترش دادند. تلاش دانشمندان در دهه‌های بعد سبب شد طیف گسترده‌ای از واکسن‌ها برای پیشگیری از بیماری‌های واگیر در اختیار جوامع قرار گیرد.
وی گفت: با وجود اهمیت واکسن‌ها، عوامل مختلفی می‌تواند موجب تردید در تزریق واکسن شود از جمله انتشار اطلاعات نادرست توسط برخی افراد موجب می‌شود مردم بدون دسترسی به منابع معتبر علمی، تصمیمات اشتباهی بگیرند، در حالی‌که واکسن‌ها ممکن است عوارض خفیفی داشته باشند و مزایای آن‌ها به‌طور قطع بسیار بیشتر از این عوارض محدود است. برخی مخالفان واکسیناسیون، همین عوارض خفیف را بزرگ‌نمایی کرده و حتی مواردی که ارتباطی با واکسن ندارند را به آن نسبت می‌دهند؛ موضوعی که می‌تواند موجب بی‌اعتمادی و امتناع از واکسیناسیون شود.
دکتر مصطفوی خاطرنشان کرد: سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان بهداشت جهانی و نهادهایی که با سازمان بهداشت جهانی و یونیسف همکاری دارند، نقش بسیار مهمی در حوزه واکسن ایفا می‌کنند. این سازمان‌ها با تعیین و نظارت بر استانداردهای جهانی، کیفیت واکسن‌ها به‌ویژه واکسن‌های صادراتی را تأیید می‌کنند و همچنین منابع مالی لازم را فراهم می‌سازند تا واکسن‌ها با قیمت مناسب‌تر در اختیار کشورها قرار گیرد. علاوه بر این، از طریق برگزاری نشست‌ها، برنامه‌ها و فعالیت‌های علمی، به ارتقای دانش و توان علمی کشورها در زمینه واکسن کمک می‌کنند. به همین دلیل، این نهادهای بین‌المللی طی دهه‌های اخیر نقش چشمگیری در افزایش ظرفیت تولید واکسن و تقویت برنامه‌های واکسیناسیون در جهان داشته‌اند.
در خصوص واکسن‌هایی مانند واکسن فلج اطفال نیز باید توجه داشت که هرچند به‌دلیل پوشش گسترده واکسیناسیون در کشور، سال‌هاست موردی از فلج اطفال گزارش نمی‌شود، اما نبود گزارش بیماری به معنای حذف آن از برنامه واکسیناسیون نیست. کشورهای همسایه شرقی ما، افغانستان و پاکستان، همچنان با گردش ویروس فلج اطفال مواجه‌اند و به همین دلیل ادامه تزریق واکسن در مناطق توصیه‌شده توسط وزارت بهداشت، برای محافظت کودکان ایرانی در برابر خطر ورود احتمالی ویروس از مرزها ضروری است.
وی در پایان گفت: امید می‌رود با نگاه آینده‌نگر نظام سلامت و با تقویت ظرفیت‌های واکسیناسیون و توسعه تولید واکسن‌های بومی، بتوانیم روزبه‌روز سطح پیشگیری و حفاظت سلامت را برای هم‌وطنان عزیز افزایش دهیم.
‌
سایت فرهنگستان علوم پزشکی:
https://www.ams.ac.ir/content/3249