در چهارمین اجلاس موسسات واکسن ساز کشورهای اسلامی که به مدت دو روز در 20 و 21 بهمن ماه و به میزبانی دبیرخانه کمیته دائم همکاری‌های علم و فناوری سازمان همکاری اسلامی (کامستک) در اسلام آباد پاکستان برگزار شد، تولیدکنندگان پیشرو واکسن، از جمله انستیتو پاستور ایران، مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، PT Bio Farma اندونزی، انستیتو پاستور سنگال، مرکز تحقیقات Pharmaniaga مالزی و تولیدکنندگانی از پاکستان و عربستان سعودی و نمایندگان ارشد سازمان جهانی بهداشت، بانک توسعه اسلامی، مؤسسه استاندارد و اندازه شناسی کشورهای اسلامی (SMIIC)، اتحاد جهانی واکسن و ایمن‌سازی (GAVI)، مقامات نظارتی ملی، تولیدکنندگان واکسن، شرکای توسعه و کارشناسانی از سراسر جهان اسلام شرکت داشتند.

در افتتاحیه این نشست، دکتر سید مصطفی کمال، وزیر بهداشت فدرال، دکتر آفتاب احمد خوخر، معاون دبیرکل سازمان همکاری های کشورهای اسلامی در علوم و فناوری و دکتر محمد اقبال چودری، هماهنگ‌کننده کل کامستک، بر همگرایی بیشتر کشورهای اسلامی در موضوع تحقیق و توسعه و تولید واکسن، که گامی مهم در جهت پیشبرد خوداتکایی واکسن و تقویت امنیت سلامت می باشد، تاکید کردند.

در این اجلاس دکتر چودری گفت که این جلسه در یک مقطع حساس جهانی برگزار می‌شود که در آن خوداتکایی در تولید واکسن به یک ضرورت استراتژیک تبدیل شده است، نه یک انتخاب. وی خاطرنشان کرد که همه‌گیری کووید-19 آسیب‌پذیری‌ها را در زنجیره‌های تأمین جهانی، به ویژه کشورهایی با بار بالای بیماری و جمعیت رو به رشد، آشکار کرده است. او به پیشرفت‌های گروه واکسن سازهای کشورهای اسلامی از زمان تأسیس آن در سال ۲۰۱۴، از جمله توافق‌نامه‌های همکاری، و برنامه‌های آموزشی مشترک با بیوفارمای اندونزی و انستیتو پاستور ایران اشاره کرد.

دکتر سید مصطفی کمال، وزیر بهداشت، در سخنرانی خود در این گردهمایی، از نقش کامستک در ارتقای همکاری‌های علمی و ابتکارات بهداشت عمومی تمجید کرد. او اظهار داشت که پاکستان در حال حاضر به ۱۳ واکسن وارداتی متکی است، اما قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ با همکاری کشورهای عضو کشورهای اسلامی، ظرفیت تولید واکسن بومی را توسعه دهد. او همچنین پیشنهاد تشکیل یک اتحاد واکسن بین کشورهای اسلامی را برای رسیدگی جمعی به نیازهای بهداشتی نزدیک به ۱/۹ میلیارد نفر ارائه داد.

دکتر آفتاب احمد خوخر، معاون دبیرکل سازمان همکاری اسلامی، حمایت قوی این سازمان از گروه موسسات واکسن ساز کشورهای اسلامی را یادآور شد و تأکید کرد که تقویت تولید واکسن در کشورهای عضو، محور دستور کار علمی و توسعه سازمان همکاری اسلامی است. او بر همگرایی نظارتی، استانداردسازی و افزایش همکاری درون سازمانی سازمان همکاری اسلامی تأکید کرد و در عین حال از کامستک برای تبدیل تعهد سیاسی به نتایج عملی تقدیر نمود.

در افتتاحیه این نشست، کشورهای ایران، اندونزی و سنگال به عنوان سه کشور پیشرو در حوزه واکسن در بین 57 کشور عضو سازمان همکاری اسلامی (OIC) مطرح شدند.

دکتر احسان مصطفوی نیز در سخنرانی روز اول نشست ضمن تشریح فعالیت ها و دستاوردهای انستیتو پاستور ایران، آمادگی این موسسه را برای همکاری با کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در حوزه تولید و انتقال تکنولوژی واکسن و سایر فراورده های بیولوژیک اعلام کرد.

بحث‌های کلیدی این نشست بر مدیریت گروه تولیدکنندگان واکسن کشورهای اسلامی، سازوکارهای تأمین مالی، عدالت و دسترسی به واکسن، آمادگی برای همه‌گیری، ذخیره‌سازی منطقه‌ای، پروتکل‌های استقرار اضطراری و برنامه‌های عملیاتی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت با هدف دستیابی به خوداتکایی واکسن در کشورهای اسلامی متمرکز بود.

مراسم اختتامیه با حضور دکتر مختار احمد بهارات، وزیر مشاور در خدمات، مقررات و هماهنگی ملی بهداشت پاکستان برگزار شد.

این جلسه با اجماع در مورد تدوین یک نقشه راه عملی برای افزایش دسترسی به واکسن، مقرون به صرفه بودن، کیفیت و همکاری منطقه‌ای، که به بخش بهداشت در کشورهای اسلامی و جهان کمک می‌کند، به پایان رسید.

لازم به ذکر است که کامستک و انستیتو پاستور ایران دارای یک تفاهم همکاری ۵ ساله می باشند که بر اساس آن طرفین توافق نموده اند که در زمینه توسعه و اجرای برنامه های آموزشی مشترک و همکاری در زمینه های ارتقای نظام سلامت کشور های اسلامی، کوشا باشند. در این راستا، دو دوره آموزشی تاکنون توسط متخصصان انستیتو پاستور ایران در پاکستان برگزار شده است و برنامه ریزی برای گذراندن دوره های کوتاه مدت برای فراگیران کشورهای اسلامی در این موسسه در حال انجام می باشد.