گروه ابتکار تولید واکسن شبکه پاستور: گامی مهم در مسیر تمرکززدایی از تولید واکسن با حضور انستیتو پاستور ایران
گروه ابتکار تولید واکسن شبکه پاستور: گامی مهم در مسیر تمرکززدایی از تولید واکسن با حضور انستیتو پاستور ایران
بر اساس مقالهای علمی منتشر شده در مجله BMC Global and Public Health ، شبکه پاستور با راهاندازی گروه ابتکار تولید واکسن خود، گامی مهم در جهت تمرکززدایی از تولید واکسن و دسترسی عادلانه به آن برداشته است. این مقاله که در شماره جدید این مجله منتشر شده، نشان میدهد که ۱۲ عضو این شبکه در حال حاضر سالانه بیش از ۵۲۵ میلیون دوز واکسن انسانی و دامی تولید میکنند.
شبکه پاستور متشکل از ۳۲ مؤسسه پژوهشی و بهداشت عمومی در ۲۵ کشور در پنج قاره است که بیش از ۲۵ هزار نفر محقق، پزشک و کارمند فنی را شامل میشود. گروه ابتکار تولید واکسن شبکه پاستور در سال ۲۰۲۴ به عنوان یک همکاری داوطلبانه میان اعضای دارای توانایی تولید یا توسعه واکسن راهاندازی شد.
اعضای این گروه شامل:
قاره آسیا: انستیتو پاستور ایران، انستیتو پاستور ویتنام (نهاترانگ)، مؤسسه واکسن و بیولوژیکهای پزشکی (IVAC)، مؤسسه ملی بهداشت و اپیدمیولوژی (NIHE) و شرکت وابیوتک (Vabiotech) از ویتنام، انستیتو پاستور کره جنوبی
قاره آفریقا: انستیتو پاستور الجزایر، انستیتو پاستور داکار (سنگال)، انستیتو پاستور مراکش، انستیتو پاستور تونس
قاره اروپا: انستیتو پاستور هلنیک (یونان)، انستیتو پاستور پاریس و لیل (فرانسه)
قاره آمریکا: بنیاد فیوکروز / بیو-مانگینیوس (برزیل)
با وجود این توانمندیها، مقاله به چالشهای مشترکی مانند کمبود بودجه پایدار، آسیبپذیری زنجیره تأمین، ضعف نظامهای نظارتی و فرار مغزها اشاره میکند. نویسندگان تأکید دارند که مدل شبکه پاستور - که تحقیق، توسعه، تولید و نظارت بهداشت عمومی را در دل نظام ملی سلامت ادغام کرده - میتواند الگویی برای سایر مناطق جهان باشد، مشروط بر اینکه حمایتهای مالی و سیاستگذاری مناسب از آن به عمل آید.
دکتر علیرضا کاویانپور (مدیر تولید و برنامهریزی مجتمع تولید انستیتو پاستور ایران) و دکتر کیهان آزادمنش (مدیر گروه تحقیقات ویروسشناسی) از انستیتو پاستور ایران در تهیه این مقاله با نویسندگانی از سایر اعضای شبکه پاستور مشارکت داشتهاند.
منبع:
The Pasteur Network Vaccine Manufacturing Initiative; BMC Global and Public Health (2026) 4:44
https://doi.org/10.1186/s44263-026-00272-z
https://link.springer.com/article/10.1186/s44263-026-00272-z