همکاران ارجمند،

اعضای محترم هیات علمی، محققان و دانشجویان عزیز ، بیست و پنجم آذر، روز پژوهش و فناوری، فرصتی است به هنگام و ارزشمند تا با نگاهی عمیق گذشته را واکاوی کنیم  و اهمیت پژوهش های  بنیادین؛ هدفمند و عملگرا را بر خود ودیگران یاد آور شویم؛ آنچه انجام شد و انچه که باید فزون تر، دقیق تر و موثرتر با هدف خدمت رسانی به سلامت جامعه انجام پذیرد.  روز پژوهش نه یک مناسبت تقویمی که نماد ماهیت ذاتی این مؤسسه است به گونه ای که انستیتو پاستور ایران از نخستین روزهای تأسیس خود در سال ۱۲۹۹ در میانه بحرانی‌ترین شرایط بهداشتی کشور با رسالت مبارزه با بیماری‌های عفونی و ارتقای سلامت بنیان گذاشته شده و همواره بر این اصل استوار بوده است که بدون تحقیق علمی نظام‌مند، نمی‌توان به راه‌حل‌های پایدار برای حل مشکلات سلامت جامعه دست یافت؛ بنابراین از همان سال‌های اولیه، پژوهش برای شناسایی عوامل اصلی تهدید کننده سلامت جامعه، طراحی روش‌های تشخیصی، و تولید واکسن و فرآورده‌های بیولوژیک، هسته مرکزی فعالیت‌های پژوهشی این انستیتورا تشکیل داده است. بتدریج و در دهه‌های بعد، نقش انستیتو پاستور ایران در شناسایی و کنترل بیماری‌هایی مانند آبله، مالاریا، طاعون، تب‌های راجعه، هاری و سایر تهدیدات بهداشتی، گواهی روشن بر تأثیر پژوهش‌های هدفمند برای کاهش بار بیماری های عفونی در کشور شد.

امروز هم، در سده دوم فعالیت، در انستیتو پاستور ایران پژوهش، ستون راهبردی برای تحقق مأموریت و چشم‌انداز این انستیتو محسوب می‌شود. در این مسیر، پژوهش‌های اصیل باید سه ویژگی اساسی داشته باشد: نخست، مسئله‌محور بودن؛ یعنی هر طرح تحقیقاتی، ریشه در یک نیاز واقعی نظام سلامت، یک خلأ تشخیصی و درمانی، یا یک چالش پیش‌روی سیاست‌گذاران بهداشتی داشته باشد. پژوهشی که به نیازهای کشور پاسخ ندهد، هرچند ممکن است از نظر علمی ارزشمند باشد، اما با مأموریت تاریخی انستیتو پاستور ایران فاصله می‌گیرد. دوم، استاندارد علمی و بین‌المللی؛ انستیتو پاستور ایران، باید همچنان در زمره معتبرترین مراکز تحقیقاتی سلامت منطقه به خصوص در حوزه بیماری‌های واگیر باقی بماند. این هدف زمانی محقق می‌شود که پژوهش‌های ما نه‌تنها در حل مسائل ملی مؤثر باشد، بلکه بر مرزهای دانش جهانی نیز بیفزاید و در مجلات و مجامع معتبر علمی بازتاب یابد، و منجر به توسعه فناوری، محصول و خدمات قابل عرضه در سطح منطقه و جهان شود. سوم، ترجمان دانش به عمل؛ در ماموریت انستیتو پاستور ایران بر تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی و افزایش بهره‌برداری از نتایج تحقیقات برای ارتقای سلامت جامعه تأکید شده است. انتظار آن است که پژوهش در انستیتو پاستور ایران از مرحله چاپ مقالات فراتر برود و در قالب طراحی و تولید کیت‌های تشخیصی، واکسن‌ها، فرآورده‌های بیولوژیک، تدوین پروتکل‌های آزمایشگاهی، راهنماهای بالینی و تدوین نظام های نوین ‌مراقبت بیماری ها، به محصولی قابل اتکا برای یکی از مولفه های اساسی تشخیص، پیشگیری یا درمان بپردازد.

روز پژوهش فرصتی است برای قدردانی از تلاش‌های بی‌وقفه شما همکاران ارجمندی که در سکوت آزمایشگاه‌ها، پشت دستگاه‌ها و در میدان‌های نبرد با بیماری ها و تهدیدات ناشناخته، شبانه‌روز مشغول خدمت هستید. دستاوردهایی مانند توسعه روش‌های نوین تشخیص مولکولی، پایش بیماری‌های نوپدید، تولید واکسن‌های استراتژیک و طراحی و اجرای مطالعات ملی، بدون پشتکار و تعهد شما ممکن نبوده است. با این حال، امروز با واقعیت‌های تازه‌ای نیز روبه‌رو هستیم: ظهور و بازگشت بیماری‌های عفونی، تهدیدهای زیستی نو، تغییرات اقلیمی، و تحول سریع فناوری ها. این شرایط، ضرورت پژوهش‌های میان‌رشته‌ای، همکاری‌های ملی و بین‌المللی، و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند بیوانفورماتیک، ژنومیک، هوش مصنوعی و پلتفرم‌های نسل جدید واکسن را دوچندان کرده است.

در این مسیر ، از همه شما همکاران گرامی انتظار می‌رود که ضمن حفظ دقت علمی و اخلاق پژوهش، در انتخاب موضوعات، طراحی طرح‌ها و اجرای پروژه‌ها، همواره به این پرسش کلیدی بیندیشید: «پژوهش ما، چه مشکلی از نظام سلامت کشور، منطقه یا جهان را حل می‌کند؟» پاسخ صادقانه به همین پرسش، می‌تواند راهنمای حرکت انستیتو پاستور ایران در دهه پیش رو باشد.

در روز پژوهش و فناوری، ضمن قدردانی از تلاش همه شما، بر تعهد مدیریت انستیتو پاستور ایران برای حمایت از تحقیقات هدفمند، تسهیل همکاری‌های علمی، توسعه زیرساخت‌ها، و ایجاد بسترهای مناسب برای شکوفایی استعدادهای جوان تأکید می‌کنم.

یقین دارم با اتکا به تاریخ درخشان این مجموعه، سرمایه انسانی ارزشمند آن، و پایبندی به مأموریت و چشم‌انداز راهبردی، می‌توانیم جایگاه انستیتو پاستور ایران را به‌عنوان مرجع برجسته پژوهش و فناوری بالاخص در حوزه بیماری های واگیر در کشور و فراتر از آن، بیش از پیش تثبیت کنیم. روز پژوهش را به همه شما، که با اندیشه، تعهد و تلاش خود چراغ علم را در این سرزمین زنده نگاه داشته‌اید، صمیمانه تبریک می‌گویم و از خداوند متعال برایتان توفیق، سلامت و عزت روزافزون مسألت دارم. 

دکتر احسان مصطفوی

رئیس انستیتو پاستور ایران