هفتمین نشست علمی مشترک مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران و مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحت عنوان "تجارب تیم اعزامی دوره مدیریت تب دانگ به سنگاپور" در روز سه شنبه 19 خرداد 1405 در محل مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت برگزار شد.

در ابتدای این نشست آقای دکتر عبدالرضا میراولیائی، مدیر برنامه بیماری های منتقله آئدس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت) ضمن خوش آمدگویی به شرکت کنندگان بصورت حضوری و مجازی، از مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران بابت زحمات طی ماه های گذشته جهت برگزاری نشست های مختلف علمی مرتبط با تب دانگ تشکر نموده و عنوان کردند که ماهیت دینامیک بودن پشه آئدس و بیماری های ناشی از آن، به شکلی است که ما نیاز داریم پروتکل ها و دستورالعمل هایمان همیشه بروزسانی و ارتقا دهیم.

آقای دکتر فرامرز مبارکی (پزشک عمومی و مدیر گروه بیماری های معاونت بهداشتی چابهار) عنوان داشتند که نهمین کارگاه بین المللی تب دانگ در نوامبر 2025 در کشور سنگاپور و با همکاری سازمان جهانی بهداشت، سازمان ملی محیط زیست سنگاپور و مرکز ملی بیماری های عفونی سنگاپور با حضور متخصصان اپیدمیولوژی، بالینی، آزمایشگاهی، مدیریت بیماری های واگیر و سیاست گذاران حوزه سلامت و با حضور شرکت کنندگانی از 35 کشور برگزار گردید. ایشان اشاره کردند که در این نشست آخرین وضعیت بیماری تب دانگ و اپیدمیولوژی آن در جهان مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت گذار از رویکرد واکنش به روش های پیشگیرانه و هوشمند از جمله استفاده از تله های هوشمند و قابلیت ارسال داده ها به صورت آنلاین، تحلیل هفتگی شاخص تراکم ناقل (به خصوص نوع بالغ) در سطح محلات، بکارگیری مدل های پیش بینی مبتنی بر داده های اقلیمی (دما، رطوبت، میزان بارش)، اتصال داده های حشره شناسی به سامانه ثبت موراد انسانی، استفاده از متدهای Suppression و Replacement باکتری ولباکیا و روش عقیم سازی پشه های نر تاکید شد. همچنین ایشان اشاره نمودند که در این کارگاه اولویت های مطرح شده توسط سازمان بهداشت جهانی شامل سرمایه گذاری در پایش دیجیتال داده محور، توسعه برنامه های کنترل زیستی شهرهای پرخطر، تقویت آموزش عمومی پایدار، ایجاد شبکه های منطقه ای تبادل داده های ناقلین و تقویت ظرفیت آزمایشگاهی پاسخ سریع بود.

در بخش بعدی نشست خانم دکتر تهمینه جلالی (استادیار بیوتکنولوژی میکروبی و رئیس آزمایشگاه مرجع کشوری آربوویروس ها و تب های خونریزی دهنده و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران) به بیان تجربیات و درس آموخته های خود از نهمین کارگاه بین المللی تب دانگ در سنگاپور پرداختند. ایشان ضمن مرور آخرین تجریبات کسب شده در حوزه تشخیص آزمایشگاهی تب دانگ، بیان داشتند پیام این کارگاه برای ایران این است که باید از واکنش پس از وقوع اپیدمی به سمت پیش بینی حرکت کنیم و نقش آزمایشگاه در این ارتباط بسیار کلیدی است. رئیس آزمایشگاه مرجع کشوری آربوویروس ها و تب های خونریزی دهنده انستیتو پاستور ایران اشاره کردند که در برخی کشورها از جمله سنگاپور که به دلیل بالا بودن بار بیماری در این کشور، از تست های سریع تشخیصی استفاده می گردد و در صورتی که کشور ما هم در آینده با اپیدمی های بزرگ درگیر شود باید از این تست های سریع به شرط دارا بودن حساسیت و اختصاصیت قابل قبول بصورت وسیع در بالین استفاده شود. همچنین ایشان بر سرمایه گزاری بر روی نظام مراقبت ژنومیک برای دیده وری تب دانگ و بیماری های منتقله از پشه آئدس تاکید نمودند.

در بخش بعدی نشست، خانم دکتر ملیحه حسن نژاد (دانشیار بیماری های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی تهران) به بیان تجریبات و درس آموخته های خود در حوزه تشخیص و درمان و نیز کنترل بیماری تب دانگ در نهمین کارگاه بین المللی تب دانگ در سنگاپور پرداختند. ایشان اشاره کردند که مشارکت اجتماعی برای سنگاپور بسیار اهمیت دارد و مسئولین از اطلاع رسانی و شفافیت هراسی ندارند؛ بطوریکه در جلسات مدیریت بحران علاوه بر سیاست گذاران و متخصصین و مسئولین بهداشتی، حتما کارشناس ارتباطات نیز حضور دارد. همچنین ایشان اشاره کردند که در سنگاپور از مدل سازی ها با استفاده از داده های اپیدمیولوژیک بیماران، داده های جمع آوری شده از حشرات ناقل، داده های آب و هوا و سروتیپ جهت پیش بینی افق 2 تا 8 هفته آینده برای مدیریت بالینی تب دانگ استفاده می شود. از سوی دیگر، نکته مهم در جمع آوری داده ها هنگام اخذ شرح حال از بیمار، توجه به تشخیص های افتراقی بسیار مهم می باشد و بیماری های نظیر عفونت های ریکتزیایی میتواند تظاهرات بالینی مشابهی را ایجاد کند. از سایر مطالب بالینی و درمانی تب دانگ مطرح شده توسط این متخصص بیماری های عفونی و گرمسیری می توان به اهمیت بیماری های مزمن بیمار از جمله دیابت و فشار خون، استفاده از داروهای آنتی پلاکت ها، نحوه صحیح مایع درمانی، نحوه تجویز خون، مدیریت علایم بالینی بیمار و تب دانگ طولانی (Lonf Dengue) اشاره کرد.

پس از اتمام سخنرانی ها، پانل بحث با حضور آقای دکتر محمد مهدی گویا (استاد بازنشسته بیماری های عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران)، آقای دکتر احمد علی عنایتی (استاد حشره شناسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مازندارن)، آقای دکتر اجمد رئیسی (استاد اپیدمیولوژی و رئیس اداره بیماری های منتقله از ناقلین مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت) و آقای دکتر مصطفی صالحی وزیری (استاد ویروس شناسی پزشکی و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران) تشکیل گردید و اعضای پانل به بیان نظرات خود در مورد مطالب ارائه شده توسط سخنرانان و راهکارهای کنترل و پیشگیری تب دانگ در کشور و تجربیات جهانی مربوطه و اقدامات مورد نیاز با توجه به شرایط فعلی کشور پرداختند. همچنین به سوالات مطرح شده توسط حاضرین بصورت حضوری و مجازی در این پنل پاسخ داده شد.

در پایان آقای دکتر صابر اسمعیلی (رئیس مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران) با تشکر از سخنرانان و اعضای پنل و ضمن جمع بندی مطالب این نشست علمی، از استفاده از این تجربیات ارزشمند کسب شده توسط تیم اعزامی به سنگاپور تاکید نمودند و اشاره کردند حتما باید انتقال دانش به سطوح مختلف یهداشتی شامل پزشکان بالینی، کارشناسان و مدیران حوزه سلامت، سیاست گزاران بهداشتی، متخصصین آزمایشگاهی، حشره شناسان و اپیدمیولوژیست ها انجام گیرد.