دکتر مرتضی آذرنوش، از مدیران اثرگذار حوزه دارو، واکسن و زیست‌فناوری کشور، در گفت‌وگویی به تشریح روند شکل‌گیری دانش بیوتکنولوژی در ایران، نقش انستیتو پاستور ایران در توسعه فناوری‌های نوین زیستی و تأثیر شبکه بهداشت و درمان در ارتقای شاخص‌های سلامت کشور پرداخت.

دکتر مرتضی آذرنوش با اشاره به پیشینه بیش از یک قرن فعالیت انستیتو پاستور ایران، این مجموعه را یکی از ارکان اصلی نظام سلامت کشور در حوزه پیشگیری، پژوهش و تولید فرآورده‌های بیولوژیک دانست و اظهار کرد: این نهاد در طول سال‌های فعالیت خود نقش مؤثری در مقابله با بیماری‌های واگیر از جمله طاعون، هاری و آبله ایفا کرده و در دهه‌های پس از انقلاب اسلامی، با اتکا به ظرفیت‌های علمی و مدیریتی، مسیر توسعه زیست‌فناوری کشور را هموار ساخته است.

وی با بیان اینکه تحصیلات خود را در رشته داروسازی در دانشگاه تبریز به پایان رسانده و سپس دوره دکترای تخصصی فرآورده‌های بیولوژیک را در انستیتو پاستور ایران گذرانده است، گفت: آغاز این دوره هم‌زمان با مسئولیت وی در وزارت بهداشت بود و رشته فرآورده‌های بیولوژیک در آن زمان با همکاری انستیتو پاستور ایران، مؤسسه رازی، سازمان انتقال خون، دانشکده بهداشت و سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی راه‌اندازی شد.

دکتر آذرنوش با اشاره به مسئولیت خود در ریاست انستیتو پاستور ایران در دهه ۱۳۷۰، از آغاز ورود جدی فناوری بیوتکنولوژی به کشور سخن گفت و افزود: هم‌زمان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، تعدادی از متخصصان برجسته بیولوژی مولکولی به ایران آمدند و با حمایت معاونت علمی و پژوهشی ریاست‌جمهوری، آموزش‌های اولیه در این حوزه در انستیتو پاستور ایران آغاز شد.

وی همچنین به توسعه همکاری‌های بین‌المللی انستیتو پاستور ایران اشاره کرد و گفت: با دعوت از رئیس وقت انستیتو پاستور پاریس، زمینه اعزام گروهی از پژوهشگران جوان ایرانی به این مرکز علمی فراهم شد و این اقدام، نقطه عطفی در ارتقای توان علمی و پژوهشی انستیتو پاستور ایران به شمار می‌رود.

رئیس پیشین انستیتو پاستور ایران، همکاری با کشور کوبا در زمینه انتقال فناوری تولید واکسن هپاتیت B را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای آن دوره عنوان کرد و اظهار داشت: مذاکرات دو کشور در سال ۱۳۷۳ آغاز شد و با انعقاد قرارداد همکاری، نزدیک به ۳۰ نفر از نیروهای متخصص کشور برای مجموع حدود ۵۰۰ نفر-ماه آموزش به کوبا اعزام شدند. این پروژه در نهایت به انتقال کامل دانش فنی تولید واکسن هپاتیت B و شکل‌گیری رسمی و صنعتی دانش بیوتکنولوژی در ایران انجامید.

وی افزود: بسیاری از متخصصانی که در این پروژه آموزش دیدند، بعدها در بخش خصوصی فعالیت خود را ادامه داده و شرکت‌های بزرگ دانش‌بنیان حوزه زیست‌فناوری را پایه‌گذاری کردند؛ از این رو می‌توان این پروژه را یکی از مهم‌ترین نقاط آغاز توسعه صنعتی بیوتکنولوژی در کشور دانست.

دکتر آذرنوش با اشاره به دستاوردهای دوره مسئولیت خود در انستیتو پاستور ایران خاطرنشان کرد: تولید واکسن هپاتیت B و ورود آن به برنامه واکسیناسیون کشوری، توسعه همکاری‌های علمی با انستیتو پاستور پاریس و سایر مراکز عضو شبکه پاستور، آموزش نیروهای متخصص در حوزه‌های نوین از جمله آربوویروس‌ها و همچنین راه‌اندازی فناوری تولید واکسن هاری کشت سلولی، از مهم‌ترین اقدامات آن دوره بود.

وی در ادامه، یکی از چالش‌های توسعه صنعت واکسن در کشور را نبود نظام دقیق حسابداری صنعتی در مراکز دولتی دانست و تصریح کرد: برای توسعه پایدار صنعت واکسن، علاوه بر مأموریت‌های حاکمیتی، لازم است ارزیابی اقتصادی، مدیریت هزینه، امکان‌سنجی و برنامه‌ریزی برای توسعه صنعتی نیز مورد توجه قرار گیرد.

دکتر آذرنوش در پایان با تأکید بر جایگاه ممتاز جمهوری اسلامی ایران در حوزه تولید واکسن و خدمات سلامت در منطقه اظهار داشت: موفقیت‌های امروز کشور حاصل تلاش و مجاهدت نسل‌های مختلف دانشمندان، مدیران و پژوهشگران انستیتو پاستور ایران، مؤسسه رازی و وزارت بهداشت است. وی ضمن قدردانی از خدمات استادان، پژوهشگران و مدیران این مجموعه، از چهره‌هایی همچون دکتر فیاض، دکتر آسمار، دکتر پورمنصور، دکتر میلانی‌نیا، دکتر تقی‌خانی، دکتر روح‌الامین و دیگر پژوهشگران و مدیران انستیتو پاستور ایران به عنوان افرادی تأثیرگذار در پیشرفت علمی این مجموعه یاد کرد. همچنین نقش دکتر مرندی در شکل‌گیری و توسعه شبکه بهداشت و درمان کشور را ماندگار و مؤثر در ارتقای شاخص‌های سلامت ایران دانست.

لینک خبر در خبرگزاری مهر